Strona główna

O autorze

Bitwy, kampanie, wojny

Postacie

Wojsko

Rocznice miesiąca

Linki

                        Cesarstwo Japonii i przeciwnicy 1931-1945,          

                    najważniejsze starcia zbrojne. Chronologia.

Chiny (1931-1945)  

18.IX.1931 wybuch na linii Kolei Południowomandżurskiej wywołuje agresję japońską.

1931 Japończycy zajmują Mandżurię, 1932-33 prowincję Dżehol. 11.III.1932 proklamowanie Mandżukuo. Do listopada 1939 Chiny dostały 985 samolotów, 1317 dział, 15 tys. ckm-ów od ZSRR. VII.1937 Japończycy zajmują rejon Pekinu, potem Tientsin. 1937-38 zajmują prowincję Hopei, Szantung, Sjuan (marionetkowy rząd), Nankin, kilka tys. km. linii brzegowej. III.1939 marionetkowy rząd Wang Czing-weja. Kuomintang 1,9 mln. ludzi (tylko połowa podległa rządowi centralnemu). Flota chińska 9 lekkich krążowników, 10 niszczycieli, kilkanaście kanonierek. 1940 Bitwa Stu Pułków (ofensywa ludowej 8 armii). Do 1940 r. Japończycy opanowują 22% terytorium Chin (37% ludności). W latach 1937-41 Japończycy tracą 175 tys. zabitych 7.XII.1941 w Chinach Japończycy mają 45 dywizji.

W ramach „Leand-Lease” Chiny dostają do 1946 roku 1,5 mld. $. Po zablokowaniu przez Japończyków Drogi Birmańskiej uruchomiono most powietrzny (Garbata Trasa) – Assam (Indie) – Kunming. Gen. J. Stilwell szefem sztabu armii chińskiej (ale brak sukcesów w reorganizacji armii), przebazowana do Chin 14 armia lotnicza gen. C. Chennaulta. Oddziały komunistyczne zdobywają w roku 1944 80 tys. km ² terytorium. W latach 1941-45 Japończycy tracą w Chinach 369 tys. zabitych. III.1944 ostatnia wielka japońska ofensywa - w celu odcięcia Chin od morza i dotarcia do Singapuru, 14 dywizji (620 tys. ludzi) – pełne powodzenie. XII.1944 dowódca Sił Ekspedycyjnych gen. Y. Okamura armiami 12 i 20 przeprowadza uderzenie na amerykańskie lotniska w Chinach – połowiczny sukces. Po ataku na Okinawę Japończycy rozpoczynają odwrót w kierunku wybrzeży.

VIII.1945 uderzenie ZSRR. Kapitulacja gen. Okamury 9.IX.1945

Chiny w latach 1931-45 tracą 1,3 mln. zabitych żołnierzy.

Jezioro Chasan (VII-VIII.1938)

29.VII.1938 uderzenie japońskie (3 dywizje piechoty, brygada zmechanizowana, pułk kawalerii, wsparcie floty). 6.VIII kontratak radziecki – 4 dywizje piechoty i brygada zmechanizowana – do 11.VIII wypierają Japończyków.

Rzeka Chałchyn-goł (V-IX.1939)

11.V i 28.V. 1939 ataki japońskie (ok. 6 tys. ludzi). VII Japończycy używają 38 tys. ludzi. VIII do ataku rusza 75 tys. żołnierzy, siły radziecko-mongolskie – 57 tys. Żukow, Czojbałsan. Do września Japończycy tracą 25 tys. zabitych.

Pearl Harbor (7.XII.1941)

Wake (8.XII.1941, 7.XII w Pearl Harbor – 23.XII)   

USA: 500 żołnierzy i 1200 cywili, 12 samolotów F4. Desant japoński 21.XII. Kapitulacja Amerykanów 23.XII.

Hongkong (12-25.XII.1941)

Anglicy: gen. C. Maltby, 11484 żołnierzy, 1 niszczyciel, 8 kutrów torpedowych, 1 kanonierka, 6 przestarzałych myśliwców. Japończycy: gen. Takaishi Sakai (38 dyw. piechoty – 20 tys. ludzi).

Filipiny (8.XII-2.I.1942)

USA: gen. D. MacArthur (feldmarszałek filipiński) – ponad 100 tys. ludzi (w tym 31095 Amerykanów w 10 dywizjach piechoty i lotnictwie). Admirał Thomas Hart – Flota Azjatycka (3 krążowniki, 13 niszczycieli, 6 kanonierek, 29 okrętów podwodnych, 28 PBY Catalina).

Japonia: 14. Armia (gen., Homma, od 10 kwietnia T. Yamashita). 3 Flota (wiceadm. I. Takahashi, 9 krążowników, 1 lotniskowiec, 29 niszczycieli), wsparcie – 2 Flota (wiceadm. N. Kondo, 2 pancerniki, 2 krążowniki, 10 niszczycieli), 11 Flota Powietrzna (Formoza)

Desanty na Luzonie: 8.XII, 10.XII, 11.XII, 21.XII (płn), 11.XII (płd), 24.XII (rejon Manili). 20.XII. desant na Mindanao (Davao), 25.XII desant na Jolo.

2.I.1942 Japończycy zajmują Manilę. Po kapitulacji obrona Bataanu do 10 kwietnia (47500 ludzi, gen. MacArthur), Corregidor (11570) do 6 maja.

Malaje (8.XII.1941-15.II.1942)

Nowa Brytania, Nowa Irlandia (22/23.I.1942)

22/23.I.1942 Japończycy lądują w Rabaulu i Kaviengu (N. Irlandia). Operację osłania Nagumo – 4 lotniskowce, 2 pancerniki, 5 krążowników i inne.

Indie Holenderskie (6.I-12.III.1942)

Japończycy: siły morskie: wiceadm. N. Kondo (2 pancerniki, 15 krążowników, 3 lotniskowce, kilkadziesiąt niszczycieli)

Rezerwowe wsparcie: Zespół Uderzeniowy Nagumo (operował w rejonie Archipelagu Bismarcka)

Alianci: 9 krążowników, 23 niszczyciele, 40 okrętów podwodnych. Dowództwo naczelne ABDA: marszałek A. Wavell, dowództwo morskie: adm. T. Hart.

6.I.1942 desant w Brunei. 23-24.I.1942 bitwa w Zatoce Balikpapan. Japończycy tracą 4 statki handlowe i 1 okręt wojenny. 27.II.1942 bitwa na Morzu Jawajskim. 28.II.-1.III.1942 pogrom resztek sił morskich ABDA. 1.III. rozwiązanie ABDA. 12.III. desant na Sumatrze.

Rajd na Ocean Indyjski (IV.1942)

Japończycy: wiceadm. Nagumo (Akagi, Zuikaku, Shokaku, Soryu, Hiryu, 4  pancerniki, 3 krążowniki, 8 niszczycieli). Wsparcie: kontradm. Kurita (1 lotniskowiec, 7 krążowników, dywizjon niszczycieli)

Anglicy: adm. J. Somerville (Flota Wschodnia, Hermes, Formidable, Indomitable, 5 pancerników, 7 krążowników, 14 niszczycieli). 5.IV. zatopienie krążowników Dorsetshire, Cornwall. 9.IV. zatopienie Hermesa.

Doolittle (18.IV.1942)

18.IV.1942 nalot 24 B-25 z Horneta (osłona Enterprise) na Tokio, Nagoyę, Kobe, Osakę. Wiceadm. Halsey.

Bitwa na Morzu Koralowym (7-8.V.1942)

Japończycy: wiceadm. S. Inouye.

Grupa Inwazyjna Port Moresby: 11 transportowców + eskadra niszczycieli.

Grupa inwazyjna Tulagi: założenie bazy wodnosamolotów.

Grupa wsparcia: założenie bazy lotnictwa morskiego na Luizjadach.

Siły przykrycia: Shoho, 4 ciężkie krążowniki, 1 niszczyciel (kontradm. Goto).

Zespół uderzeniowy: wiceadm. T. Takagi, Zuikaku, Shokaku, 2 ciężkie krążowniki, 6 niszczycieli. Lotniskowce: kontradm. Hara.

USA: TF17 kontradm. Fletcher (Yorktown, Lexington, 6 krążowników USA, 2 australijskie, 12 niszczycieli, zbiornikowce). Dowództwo lotniskowców: kontradm. Fitch.

7.V zatopienie Shoho. 8.V. zatopienie Lexingtona, uszkodzenie Yorktowna.   

Bitwa na Morzu Koralowym, 8 maja 1942 roku. Lotniskowiec USS Lexington w trakcie ewakuacji załogi po potężnym wybuchu paliwa spowodowanym trafieniem 2 torpedami i 3 bombami japońskimi.

Midway (4-7.VI.1942)

Japończycy: 257 samolotów.

Zespół Wysunięty: 4 grupy okrętów podwodnych

Zespół Uderzeniowy Lotniskowców: 4 lotniskowce + osłona (wiceadm. Nagumo)

Zespół Inwazyjny: 12 transportowców + wsparcie ogniowe (Kurita, 4 krążowniki, 2 niszczyciele).

Siły główne: Yamamoto: 3 pancerniki, lotniskowiec + osłona operacji północnej (4 pancerniki, 2 krążowniki)

Zespół Regionu Północnego: wiceadm. Hosogaya. 2 lotniskowce, 2 krążowniki, siły inwazyjne na Adak, Attu, Kiska.

USA: Lotniskowce: 233 samoloty, Midway: 110 samolotów. 30 samolotów rozpoznawczych. Ogółem: 352.

Obrona Aleutów: 5 krążowników (2 ciężkie i 3 lekkie) i 10 niszczycieli.

Obrona Midway: lotniskowce, 7 krążowników ciężkich, 1 lekki, 19 okrętów podwodnych

TF 16: kontradm. R. Spruance (Enterprise, Hornet)

TF 17: kontradm. Fletcher (Yorktown). Dowództwo całości.

3-7.VI.1942 Japończycy zajmują Attu i Kiska.

Guadalcanal, Operacja "KA"

8.VIII.1942 amerykański desant na Guadalcanal.

9.VIII. bitwa koło Wyspy Savo. Zatopione: Vincennes, Quincy, Canberra, Astoria

23-25.VIII.1942 bitwa koło Wschodnich Salomonów.

Japończycy: wiceadm. N. Kondo

Zespół Uderzeniowy: wiceadm. C. Nagumo, Zuikaku, Shokaku, 2 dywizjony ciężkich krążowników, zespół wsparcia wiceadm. Kondo (Mutsu)

Osłona zespołu uderzeniowego: kontradm. H. Abe (2 pancerniki, 4 krążowniki, dywizjon niszczycieli)

Zespół Dywersyjny: Ryujo, Tone, 2 niszczyciele (osłona desantu na Guadalcanal (1500 ludzi)).

Zespół Transportowy:  osłaniany przez kontradm. R. Tanakę (krążownik i eskadra niszczycieli)

Zespół wsparcia ogniowego: wiceadm. Mikawa, 4 krążowniki.

USA: TG 61 (wiceadm. Fletcher). 3 lotniskowce, pancernik, 6 krążowników, 17 niszczycieli.

TF 11: wiceadm. F. Fletcher (Saratoga)

TF 16: kontradm. T. Kinkaid (Enterprise)

TF 18: kontradm. L. Noyes (Wasp)

24.VIII.1942 16⁰⁰ trafiony Ryujo (tonie ok. 20⁰⁰). Ok. 17⁰⁰ 3 razy trafiony Enterprise. Amerykanie atakują konwój, Japończycy wycofują się.

31.VIII. storpedowana Saratoga (uszkodzona)

15.IX. storpedowany i zatopiony Wasp

11/12.X.1942 bitwa koło Przylądka Esperance. Zatopione: Fubuki, Murakumo, Natsugumo.

26.X.1942 bitwa koło Wysp Santa Cruz  

12/13.XI.1942 I bitwa pod Guadalcanal. Amerykanie udaremniają próbę zniszczenia Henderson Field.

Zatopione: USA (Callaghan): 2 krążowniki (Juneau, Atlanta), 4 niszczyciele (Cushing, Monssen, Aaron Ward, Barton). Japonia (kontradm. Abe): pancernik Hiei, niszczyciele Akatsuki, Yudachi.

 
14/15.XI.1942 II bitwa pod Guadalcanal. Japoński plan zaopatrzenia Guadalcanalu.

Japończycy: plan wysadzenia posiłków (5 tys.) na Guadalcanal. Wiceadm. Mikawa (6 krążowników, 6 niszczycieli), wiceadm. Kondo (3 krążowniki, pancernik, 4 niszczyciele). Osłona: Junyo, Hiyo, 2 pancerniki, 1 krążownik. USA: 2 pancerniki, 4 niszczyciele.

Zatopione: Kirishima, Kinugasa, Ayanami. Amerykanie tracą 3 niszczyciele. Japończycy tracą 11 transportowców – udaje się wysadzić na ląd 2000 ludzi, część zapasów i tylko lekką broń.

30.XI.1942 bitwa koło Przylądka Tassafaronga

USA: kontradm. Wright (5 krążowników, 6 niszczycieli),

Japończycy: 9 niszczycieli.

Zatopione: krążownik Northampton (3 inne wyłączone na rok), Takanami.

Operacja "KE": udana ewakuacja Guadalcanalu 23.I-8.II.1943

Straty w walkach o Guadalcanal:

29/30.I.1943 bitwa koło Wyspy Renell, zatopiony ciężki krążownik Chicago.

Bitwa na Morzu Bismarcka (3.III.1943)

Japońska operacja zaopatrzenia garnizonów w Lae i Salamaua (10 tys.).

Japończycy: 8 niszczycieli, 8 transportowców. Konwój zatopiony przez lotnictwo 5 armii lotniczej (gen. Kenney) i kutry torpedowe.

Bitwa w Zatoce Kula (5.III.1943)

Japończycy: 2 niszczyciele

USA: 3 krążowniki, 3 niszczyciele.

Japończycy zatopieni.

   
18 kwietnia 1943 zestrzelenie Yamamoto. adm. Koga -> Dowódca Połączonej Floty  

Amerykańskie okręty liniowe, na czele USS Pennsylvania
 

Nowa Georgia, bitwa w Zatoce Kula (VI-VII.1943)

Desant 30.VI.1943.

Bitwa w Zatoce Kula: 6.VII.1943, Japończycy: 10 niszczycieli, USA: 3 krążowniki, 4 niszczyciele. Toną: Helena, Niizuki.

Bitwa koło wyspy Kolombangara (12-13.VII.1943)

Japońska operacja zaopatrzenia garnizonu Kolombangary – kontradm. Izaki krążownik, 5 niszczycieli. USA: kontradm. Ainsworth, 3 krążowniki, 10 niszczycieli. Toną: Jintsu, Gwin, uszkodzone: Honolulu, St. Louis, Leander.

Bitwa koło wyspy Kolombangara (6.VIII.1943)

Japońska operacja zaopatrzenia wyspy. Japończycy: kmdr. Sugiura, 4 niszczyciele. USA: kmdr. Moosbrugger, 6 niszczycieli. Zatopione 3 japońskie niszczyciele.

28.IX-3.X.1943 Japończycy ewakuują Kolombangarę  (9400 ludzi).

Bitwa koło wyspy Vella Lavella (6.X.1943)

Ostatnia faza ewakuacji Kolombangary. Japończycy: kontradm. Ijuin, transport – 3 niszczyciele, 4 ścigacze, 4 kutry torpedowe, 4 jednostki desantowe. Osłona 6 niszczycieli. USA: kmdr. Walker, 3 niszczyciele. Zatopione: Yugumo, Chevalier, uszkodzone 2 inne niszczyciele amerykańskie, ewakuacja udana.

12.IX.1943 Amerykanie zdobywają Salamaua, 16.IX Lae, 2.X Finschhafen.

Bitwa koło Zatoki Cesarzowej Augustyny (2.XI.1943)

1.XI.1943 USA desant na Bougainville. Japońska kontrakcja. Japończycy: kontradm. Omori, 4 krążowniki, 6 niszczycieli. USA: kontradm. Merill, 4 krążowniki, 8 niszczycieli. Zatopiony 1 japoński niszczyciel, krążownik Sendai. Desant nietknięty. Bougainville kapituluje 4.IX.1945

4.XI.1943 Zespół wiceadm. Kurity (19 jednostek w tym 7 krążowników) idący w kierunku miejsca desantu, zbombardowany przez samoloty z Saratogi i Princetona. Wszystkie krążowniki uszkodzone.

Bitwa koło Przylądka św. Jerzego (25.XI.1943)

Japońska operacja wzmocnienia garnizonu na Buka (k. Bougainville) – kmdr. Kagawa, 5 niszczycieli. USA: kmdr. Burke, 5 niszczycieli. Zatopione niszczyciele Makinami i Onami.

Przylądek Gloucester (XII.1943-I.1944)

26.XII.1943 desant amerykański na Gloucester (N. Brytania). Do 16 stycznia rejon zajęty.

Amerykański samolot myśliwski F4U Corsair 

Bitwa koło Wysp Komandorskich (26.III.1943)

Japońska plan zaopatrzenia Aleutów i rozbicia amerykańskiej grupy operującej w rejonie. Japończycy: wiceadm. Hosogaya (4 krążowniki, 4 niszczyciele, 2 transportowce). USA: 2 krążowniki, 4 niszczyciele. Salt Lake City uszkodzony. Japoński odwrót, zaopatrzenie nie dociera.

29.V.1943 pada Attu, 29.VII.1943 ewakuacja Kiska, 15.VIII. Amerykanie zajmują.

Wyspy Gilberta (20-25.XI.1943)

Atol Funafuti – zajęty 2.X.1942

Makin (20-23.XI.1943)

USA: kontradm. Turner, 6427 ludzi, wsparcie 8 pancerników, 9 lotniskowców. Japończycy: Butaritari 800 ludzi.

Tarawa (20-25.XI.1943)

Japończycy: wyspa Betio 4836 ludzi, USA: kontradm. Turner, gen. Smith 18600 ludzi, wsparcie kontradm. Hill, 3 lotniskowce, 4 pancerniki, 4 krążowniki, 14 niszczycieli, 5 lotniskowców eskortowych. Amerykanie tracą 990 zabitych, 2311 rannych. Do niewoli 17 Japończyków, 129 Koreańczyków.

Wyspy Marshalla (31.I-18.II.1944)

D-Day – 31.I.1944. 31.I. zajęta wyspa Majuro – pierwsze teryt. japońskie.

Kwajalein zajęte 3 lutego (Japończycy: 7870 zabitych, 265 do niewoli), Eniwetok 17.II (1276 Japończyków zabitych, 16 do  niewoli), Engebi 18.II.  22.VIII.1945 kapituluje garnizon Mili.

Truk (17-18.II.1944)

Lotnicze operacje USA przeciw okrętom bazującym na lagunie – zatopione 2 pomocnicze krążowniki, 2 okręty-bazy okrętów podwodnych, transportowiec samolotów, 6 tankowców, 17 statków handlowych, 3 niszczyciele. Zniszczono 360 samolotów japońskich. Truk przestaje się liczyć. Kapituluje 2.IX.1945.

Wyspy Admiralicji (29.II-3.IV.1944)

Japończycy: płk. Ezaki, Momote 2500 ludzi, Los Negros 1100 ludzi.

Nowa Gwinea  (22.VI.1944)   (wielki skok)

Desant na Hollandię 22.IV.1944. Japończycy: gen. Adachi (18 armia, Nowa Gwinea, 60 tys. ludzi). USA: kontradm. Fechteler, gen. Eichelberger – 50 tys. ludzi (I Korpus). Rejon Hollandii: gen. Inada, 11 tys. Japończycy pobici. 22.IV. desant w Aitape, kontrataki Adachi’ ego. Walki do czerwca 1945 (Adachi kapituluje 11-14.IX.1945). 17 maja 1944 desant w Zatoce Aaffin.

Biak (26.V-20.VIII.1944)

Operacje MacArthura koło N. Gwinei

Amerykańska operacja dla opanowania pasów startowych dla ciężkich bombowców.

Japończycy: płk. N. Kuzume – 3400 ludzi + załoga bazy marynarki + inne, w sumie 11400 ludzi. USA: gen. Krueger (d-ca 6 armii). Gen. Fuller (od 15.VI. gen. Eichelberger, 12 tys. ludzi, wsparcie 6 krążowników, 21 niszczycieli. Silne kontrataki Kuzume. 2 operacje „KON” – japońskie zaopatrzenie wyspy. Zginęło 6127 Japończyków, do niewoli poszło 462. Zaginieni – 2 tys.

Japoński samolot kamikadze w trakcie ataku na lotniskowiec USS Yorktown w rejonie Wyspy Truk (29 kwietnia 1944 r.). Samolot został zestrzelony kilka sekund po zrobieniu tego zdjęcia.

Birma (1944-1945)

W czerwcu 1944 początek odwrotu japońskiej 15 armii – wobec nacisku armii chińskiej (72 tys.) i partyzantki birmańskiej. Na północy oddziały chińsko-amerykańskie 3.VIII.1944 opanowały Myitkinę. W centrum 14 armia brytyjska 21.III.1945 opanowała Mandalay. Na południu 15 korpus indyjski maszeruje na Rangun. 27.III.1945 wybucha antyjapońskie powstanie. 2.V.1945 zajęcie Rangunu.

Mariany (15.VI-12.VIII.1944)

Amerykańskie siły desantowe: 127571 ludzi. kontradm. Turner.

Saipan (15.VI-8.VII.1944)

Japończycy: wiceadm. Ch. Nagumo, gen. Y. Saito, 31629 ludzi. USA: Północny Zespół Uderzeniowy (TF51), gen. H. Smith, 2 dywizje marines. Wsparcie: zespół Mitschera – 15 lotniskowców.

Tinian (24.VII-1.VIII.1944)

Japończycy: wiceadm. K. Kakuta, płk. K. Ogata, 9 tys. ludzi.

Guam (21.VII-12.VIII.1944)

USA: Południowy Zespół Uderzeniowy (TF53): kontradm. R. Conolly, 1 dywizja, 1 brygada marines, 1 dywizja piechoty, w sumie 55 tys. ludzi.

Japończycy: gen. T. Takashina, gen. Shigematsu, gen. Obata, 19 tys. ludzi (1250 do niewoli). 100 Japończyków poddaje się 4.IX.1945.

Rota

Garnizon, izolowany przetrwał do końca wojny.

Po zajęciu Marianów Japonia w zasięgu bombowców i myśliwców USA (w listopadzie pierwszy nalot na Tokio).

Dowódca Połączonej Floty adm. Mineichi Koga zestrzelony 31.III.1944 à adm. Soemu Toyoda (5.V)

1.III.1944 powstaje Flota Operacyjna (Ruchoma) – wiceadm. Jizaburo Ozawa.

Bitwa na Morzu Filipińskim (19-20.VI.1944)

Operacja „A – Go” - japońska odpowiedź na desant na Marianach

Japończycy: Wiceadm. Ozawa: 3 dywizjony lotniskowców (Shokaku, Zuikaku, Taiho, Junyo, Hiyo, Ryuho, Chitose, Chiyoda, Zuiho), 3 pancerniki, 10 krążowników, 19 niszczycieli.

19.VI. Taiho storpedowany przez Albacore tonie. Cavalla torpeduje i zatapia Shokaku. 20.VI. Hiyo zbombardowany i zatopiony. Zatopione 2 zbiornikowce japońskie. Zuikaku uszkodzony. Rzeź japońskich lotników morskich.

Noemfoor (2.VII- koniec sierpnia 1944)

Wyspa koło Biaku – infiltracja Biaku. USA: gen. Krueger, 8 tys. ludzi, krążownik, 15 niszczycieli. Japończycy: 2 tys.

Sansapor (30.VII.1944)

Zachodni cypel nowogwinejskiego półwyspu Ptasia Głowa. MacArthur chce bazy powietrznej.

USA: 11 niszczycieli, 5 niszczycieli transportowych, 31 desantowców. Japończyków nie było.

Przed Leyte

Morotai (13.IX.1944)           

USA: 28 tys. ludzi (XI Korpus) – operacja zdobycia niedokończonego lotniska.

Pelelieu (15.IX-24/25.XI.1944)      W-y Palau

Japończycy: rejon - gen. Inoue (14 dp), wyspa – płk. K. Nakagawa, 5 tys.

USA: 1 dywizja marines – gen. W. Rupertus. Rezerwa – 81 dp. gen. Müller. Wsparcie: 5 pancerników, 8 krążowników, 14 niszczycieli. Osłona 7-11 lotniskowców eskortowych. 30 żołnierzy japońskich trzymało się w jaskiniach do 1 lutego 1945.

Gen. S. Inoue kapituluje 2.IX.1945.

Angaur (16.IX.1944)

Japończycy: płk. Goto. Prawie wszyscy giną.

Ulithi (23.IX.1944)            połowa drogi między Palau a Guam

Brak oporu japońskiego. Nowa wysunięta baza floty (laguna).

Formoza (12.X-14.X.1944)

Plan bitwy powietrznej – wyłączenie japońskich sił lotniczych – warunek lądowania na Leyte.

USA: Halsey, Mitscher, 17 lotniskowców, 7 pancerników, 13 krążowników, 58 niszczycieli.

Japończycy: wiceadm. Fukudome (6. Bazowe Zgrupowanie Powietrzne) – 330 samolotów na Formozie i 350 na Kiusiu.

12.X.1944 pierwszy atak – 1/3 samolotów japońskich zniszczona (USA 48 maszyn).

Bilans: Japończycy tracą 329 samolotów (500 wg. USA). Uszkodzone 2 krążowniki USA.

Amerykańskie samoloty torpedowe TBM-1C Avenger 

Leyte (17-25.X.1944)

USA: wiceadm. T. Kinkaid 7 Flota (6 pancerników, 11 krążowników, 18 lotniskowców eskortowych wiceadm. T. Sprague, 86 niszczycieli i inne), 70 tys. ludzi desantu. Osłona operacyjna: 3 Flota (Halsey) - TF 38: wiceadm. M. Mitscher (1280 samolotów pokładowych), 22 okręty podwodne wiceadm. Ch. Lockwooda.

Północne Zgrupowanie Uderzeniowe: kontradm. Barbey, desant w Zat. San Pedro (X Korpus gen. F. Siberta)

Południowe Zgrupowanie Uderzeniowe: wiceadm. T. Wilkinson, desant płn. od miasta Dulag (XXIV Korpus gen. Hodge).

Japończycy: gen. S. Suzuki, na Leyte 1 dywizja.

Desant 17.X. Do południa 18.X.1944 opanowane wyspy u wejścia do Zat. Leyte. 20.X.1944 desant na Leyte (powrót MacArthura). Do północy tego dnia desantowano 132 tys. ludzi.

Do bitwy z Japończykami poszły: siły Kinkaida 7 Flota (6 pancerników, 5 krążowników, 28 niszczycieli, 39 kutrów torped.), TF 38 Mitschera – 4 grupy szybkich lotniskowców (wiceadm. McCain, kontradm. G. Bogan, F. Sherman,           R. Davison), w każdej grupie po 2 duże i 2 lekkie lotniskowce, 2 pancerniki, 3 krążowniki, 14 niszczycieli. Bezpośrednie dowodzenie taktyczne: Halsey.

Plan „Sho 1”   (Zwycięstwo 1)

Plan kontrakcji – głównodowodzący Połączonej Floty adm. Soemu Toyoda – przedostanie się do Zatoki Leyte i zniszczenie sił inwazyjnych 25.X.1944. Japończycy:

Flota Operacyjna: wiceadm. J. Ozawa, 1 lotniskowiec (Zuikaku), 3 lekkie lotniskowce, 2 pancerniki-lotniskowce, 3 krążowniki, 8 niszczycieli. Stacjonowały na Morzu Japońskim – wypływają 20.X.1944

1. Zespół Uderzeniowy: wiceadm. T. Kurita, 3 pancerniki (Musashi, Yamato), 2 krążowniki liniowe, 10 ciężkich, 2 lekkie, 15 niszczycieli oraz wiceadm. S. Nishimura, 2 pancerniki (Yamashiro, Fuso), 1 ciężki krążownik, 4 niszczyciele. Baza Sumatra – wypływają 18.X.1944.

2. Zespół Uderzeniowy: wiceadm. K. Shima, 2 ciężkie krążowniki, 1 lekki, 9 niszczycieli. Wsparcie Nishimury, wypływa z Kiusiu 15.X.1944.

Bitwa na Morzu Sibuyan (23-24.X.1944)

23.X. zespół Kurity zaatakowany w cieśninie obok Wyspy Palawan przez okręty podwodne Darter i Dace (typ Gato). Zatopione: krążowniki Atago, Maya. Uszkodzony krążownik Takao – wyeliminowany do końca wojny. USA tracą Dartera (mielizna). 

Japoński pancernik Yamato trafiony w czasie bitwy na morzu Sibuyan

24.X.1944 ok. 10⁰⁰ atak lotnictwa bazowego z Filipin na grupę kontradm. Shermana (Essex, Lexington, Princeton, Langley). Zatopiony Princeton, uszkodzony krążownik Birmingham.

Ok. 10³⁰ atak na Kuritę, uszkodzony krążownik Myoko, trafiony Musashi. 11²⁶-12³⁰ Musashi trafiony 9 torpedami i kilka bomb. Niedługo potem kolejnych 10 torped i kilka bomb. Po 19⁰⁰ zatonął (w sumie 19 torped i 17 bomb). Kurita wycofuje się – interwnecja Toyody. Kurita rusza w kierunku cieśniny San Bernardino.

Tymczasem pojawił się zespół Ozawy. Halsey wysyła w jego kierunku zespół Mitschera.

Bitwa w Cieśninie Surigao (24/25.X.1944)

24.X. wykryty i zbombardowany zespół Nishimury. Kinkaid wysyła do Cieśniny Surigao prawie wszystkie swoje siły (kontradm. Oldendorf). Kontakt utracony na cały dzień.

W stronę cieśniny idą Nishimura i Shima.

Bitwa z zespołem Nishimury 24/25.X zatopione Fuso, Yamashiro, Yamagumo, Asagumo. Ok. 3³⁰ nadchodzi  Shima – kolizja Nachi z Mogami. Z zespołu Nishimury ocalał tylko niszczyciel Shigure.

Bitwa koło Wyspy Samar (25.X.1944)  

Bitwa koło Przylądka Engaño (24.X.1944)

24.X. Ozawa wykrywa lotniskowce przeciwnika. Ozawa tworzy Zespół A (kontradm. Matsuda, 2 pancerniki, lekki krążownik, 4 niszczyciele) i wysyła do ataku na południe. Ozawie pozostało 26 samolotów. Halsey miał 780.

O 8²² Kinkaid wzywa pomocy od Halseya. Halsey postanawia jednak uderzyć na Ozawę.

O 9³⁷ zatopiony Chitose. Tonie niszczyciel Akizuki. Trafione Zuikaku, Chiyoda, krążownik Tama. Ok. 14⁰⁰ trafione Zuikaku (tonie o 14¹⁴) i Zuiho. Zuiho trafiony o 13¹⁰, 13³⁰ i 14⁴⁵ (tonie o 15²⁷).

Halsey wcześniej skierował zespół McCaina na pomoc Sprague. O 10⁰⁰ osobista interwencja Nimitza – nakaz wsparcia Sprague.

O 10⁵⁵ Halsey wysyła zespół wiceadm. Lee i lotniskowce kontradm. Bogana na pomoc. Nie znajdują przez cały dzień nieprzyjaciela. Reszta dalej ściga Ozawę – zespół krążowników kontradm. DuBose wysunięty do przodu – ok. 17⁰⁰ zatapia Chiyodę. O 21⁰⁰ zatopiony niszczyciel Hatsuzuki.

O 23¹⁰ lekki krążownik Tama zatopiony przez okręt podwodny Jallao.

24.X. lekki lotniskowiec Princeton zbombardowany przez D4Y lotnictwa bazowego i zatopiony.

25.X. inna grupa lotniskowców Sprague’ a atakowana przez kamikadze – trafione Santee (chwilę potem storpedowany przez I-56), Suwanee, Kitkun Bay, St. Lo. (zatopiony), Kalinin Bay.

Leyte: do 1.XII na wyspie 6 armia Kruegera liczy 183 tys. ludzi. 12.XII.1944 MacArthur ogłasza zakończenie kampanii Leyte-Samar z wyjątkiem drobnych operacji oczyszczających (trwających do maja 1945)

Zestawienie strat – Leyte:

8.XII. trafiony przez okręt podwodny Redfish lotniskowiec Junyo wyeliminowany do końca wojny.

Japoński krążownik Nachi pod amerykańskimi bombami w rejonie wyspy Corregidor (Filipiny, 5 listopada 1944 r.). Krążownik zatonął.

Mindoro (15.XII.1944)

Japończycy: 500 ludz.

USA: 12 tys. żołnierzy. Desant 15.XII.

Kontrakcja japońska z zat. Camranh (Indochiny): kontradm. M. Kimura, 2 krążowniki, 6 niszczycieli. Równocześnie uderzenie na lądzie. Kinkaid wysyła z Leyte odsiecz – kontradm. T. Chandler, 4 krążowniki, 8 niszczycieli.

Kimura pojedynkując się z kutrami torpedowymi ostrzeliwuje lotnisko i okolice San Jose, następnie wycofuje się – zatopiony niszczyciel Kiyoshimo.

18.XII tajfun atakuje Halseya – strata 146 samolotów i 3 niszczycieli.

19.XII okręt podwodny Redfish zatapia lotniskowiec Unryu idący z zaopatrzeniem do Manili.

Palembang (XII.1944-I.1945)

Lotniskowce Brytyjskiej Floty Pacyfiku (adm. Bruce Fraser, 5 lotniskowców – Illustrious, Victorious, Indefatigable, Indomitable, Formidable, 2 pancerniki – Howe, King George V, 7 krążowników, 22 niszczyciele) dowodzone przez kontradm. P. Viana przeprowadzają 2 ataki na rafinerie japońskie (płn. Sumatra) – rafinerie sparaliżowane.

Luzon (9.I-30.VI.1945)

Japończycy: gen. T. Yamashita (14 Obszar Armijny),

USA: zespół wsparcia ogniowego – wiceadm. Oldendorf (6 pancerników, 6 krążowników, 19 niszczycieli, 12 lotniskowców eskortowych, 11 kanonierek LCI. Idący do Zat. Lingayen zespół zaatakowany przez Kamikadze – tonie lotniskowiec Makin Island, uszkodzone 2 krążowniki i niszczyciel. W sumie do czasu dotarcia nad cel tonie jeszcze 1 okręt i 11 jest uszkodzonych.

9.I.1945 desant w Zatoce Lingayen – 68 tys. ludzi. (1 i 14 Korpusy marines - 6 armia). Słabe postępy. 29.I. desanty w rejonach San Felipe, San Narcizo, San Antonio. 31.I desant w Zatoce Nasugbu.

1.II rozpoczęcie uderzenia na Manilę (garnizon japoński 20 tys. ludzi, cały wybity), walki trwały miesiąc.

Corregidor 16-20.II, Japończycy – z 5 tys. 20 poszło do niewoli.

27.IV wyzwolone Baguio. Do 30.VI zajęte wszystkie ważniejsze punkty. W dniu kapitulacji Japonii Yamashita miał 50 tys. ludzi.

9.I-30.VI.1945 na Luzonie Amerykanie stracili 8297 zabitych, 30 tys. rannych.

21.XI.1944 okręt podwodny Sealion II zatapia pancernik Kongo (M. Wschodniochińskie).

29.XI.1944 okręt podwodny Archerfish zatapia Shinano.

Tokio (16.II.1945)

TF 58 Mitschera (16 lotniskowców, 8 okrętów liniowych, 14 krążowników, 77 niszczycieli) toczy powietrzną bitwę nad Tokio i półwyspem Chibu – akcja prewencyjna przed Iwodżimą.

Japoński pancernik Yamato atakowany w czasie amerykańskiego rajdu u wybrzeży Japonii w marcu 1945 roku.

Iwojima (19.II-26.III.1945)

Od początku 1945 do 18.II na wyspę spadło 6800 ton bomb (B-24 i B-29). 16.II bombardowanie rozpoczyna TF 54 (6 pancerników, 5 krążowników, kilkadziesiąt niszczycieli). 18.II nadpływa TF 58 Mitschera.

Japończycy: gen. T. Kuribayashi, 21 tys. (14 armia, 7 flota) - 1800 obsadza wulkan Suribachi.

Desant 19.II. ląduje 30 tys. ludzi. 16.III Amerykanie ogłaszają wyspę za zdobytą. 26.III ostatnie natarcie japońskie (gen. Kuribayashi i adm. Ichimaru). Jeszcze w kwietniu i maju Amerykanie zabili 1602, a 867 wzięli do niewoli. Amerykanie stracili 19000 rannych i 7000 zabitych.

Reszta wysp archipelagu kapituluje 3.IX.1945

21.II kilku kamikadze trafia i uszkadza Saratogę (osłona lądowania), lotniskowiec eskortowy Bismarck Sea zatopiony.

Okinawa (1.IV-21.VI.1945)

Japończycy: 32 armia (2 dp, 1 brygada, pułk czołgów, 277 dział – 77 tys. ludzi + 20 tys. siła pomocnicza), gen. M. Ushijima.

USA: 1300 okrętów. Desant: 10 armia (183 tys.), gen. S. Buckner. Morskie dowództwo: wiceadm. R. Turner – TF 58 Mitschera (17 lotniskowców, 8 pancerników), Brytyjska Flota Pacyfiku (TF 57, wiceadm. B. Rawlings, 4 lotniskowce, 2 pancerniki, 5 krążowników, 11 niszczycieli)

18.III równoległy cios lotniczy (TF 58) w Kiusiu. Odpowiedź japońskiej 5 Floty Powietrznej (wiceadm. M. Ugaki) – uszkodzony Yorktown, ciężko uszkodzony Wasp, zrujnowany Franklin.

25.III desant ubezpieczający w Archipelagu Kerama (1 dywizja), Japończycy 700 ludzi (do 1 kwietnia wszyscy giną). Archipelag kapituluje 29.VIII.1945.

Od 26.III pod Okinawą przez 62 dni operuje brytyjski TF 57 (wiceadm. B. Rawlings, 2 pancerniki, 4 lotniskowce)

1.IV. desant na Okinawie – do wieczora na brzegu 50 tys. ludzi. 6-7.IV – na wyspie 100 tys. ludzi – atak japoński (100 myśliwców, 200 kamikadze) – zatopione 3 niszczyciele, 2 okręty amunicyjne, okręt desantowy, 9 niszczycieli uszkodzonych.

2 Flota (Zespół Dywersyjno-Uderzeniowy), wiceadm. S. Ito, 1 pancernik (Yamato), lekki krążownik Yahagi, 8 niszczycieli – rusza 6.IV w stronę Okinawy. 7.IV Yamato o 14²³ po trafieniu 10 torpedami i 3 bombami (TF 58) tonie. Toną 4 niszczyciele i Yahagi.

12.IV kontratak gen. Ushijimy i kamikadze (150 myśliwców, 160 kamikadze). Zatopiony niszczyciel.

16.IV desant na wysepce Ie Shima – walki do 21.IV.

27-28.IV. czwarta fala kamikadze – brak rezultatów.

3-4.V. kontrofensywa gen. Ushijimy i kamikadze (115), kontrdesant na tyłach Amerykanów – klęski.

11.V szósty atak kamikadze (150) – uszkodzony Bunker Hill – wyłączony do końca wojny.

27-9.V. ósmy atak kamikadze (110), zatopione 2 niszczyciele.

3-7.VI - 50 kamikadze – brak efektów.

11.VI. ginie wiceadm. Ota (samobójstwo z 200 marynarzami).

21.VI samobójstwo gen. Ushijimy i gen. Cho (szef sztabu), ostatni atak kamikadze (45).

Bilans strat:

Amerykanie 49151 ludzi, 36 okrętów zatopionych, 368 uszkodzonych, 763 samoloty.

Japończycy: 110 tys. ludzi zabitych (7400 do niewoli), 8000 samolotów, 16 okrętów. Cywile 100-200 tys.

27.V.1945 Spruance -> Halsey.  

Amerykański lotniskowiec USS Franklin (marzec 1945 roku). Okręt został zaatakowany przez pojedynczy japoński samolot, który trafił go 2 bombami w pokład hangarowy i składy amunicji.  Seria eksplozji spowodowała śmierć 724 marynarzy i raniła 265.

Borneo (1.V-4.VII.1945)

1.V.1945 australijska 9 dp ląduje na wyspie Tarakan (lokalne walki do czerwca). Kontradm. D. Barbey.

10.VI. desant w Zatoce Magellana, kontradm. F. Royal.. Walki do 13.VI. Część sił desantowych zajmuje Lutong i Labuan.

1.VII desant pod Balikpapan – 10, 5 tys. Australijczyków. 4.VII miasto zdobyte, walki w dżungli do końca wojny (kapitulacja 4.IX.1945).

Naloty TF 38

10.VII TF 38 (wiceadm. McCain) – rejon Tokio. 13-14.VII Hokkaido.24.VII – nalot na bazę w Kure: zatopione pancerniki – Haruna, Ise, Hyuga, krążowniki Tone, Aoba, lotniskowiec Amagi, uszkodzone lotniskowce Katsurugi, Ryuho.

„Olympic”

Plan desantu na Kiusiu (1.XI.1945) I i XI Korpusy gen. Kruegera (6 armia) i V Korpus marines. Uderzenie dywersyjne na Sikoku – 1 korpus

„Coronet”

Plan desantu na Honsiu (1.III.1946) – 8 i 10 armie (9 dywizji, w tym 2 pancerne i 3 marines). W drugim rzucie 1 armia (z Europy) – rejon równina Kanto wokół Yokohamy.

Operacje desantowe miały wspierać: 13 pancerników, 24 krążowniki, 38 niszczycieli, wsparcie powietrzne – 14 wielkich lotniskowców, 6 lekkich, 36 eskortowych.

  Amerykańskie samoloty myśliwskie P-51 Mustang 

Obrona Japonii

29.V.1945 komunikat radiowy Tokio – samobójstwo stu milionów.

2 miliony żołnierzy – 65 dp, 2 dywizje pancerne, 25 mieszanych brygad, 3 brygady gwardii, 7 brygad pancernych.

7 stref obronnych – połowa sił na Honsiu i Kiusiu. Lotnictwo bazowe (Japonia i Korea): 800 myśliwców i 300 kamikadze. Lotnictwo floty: 5145 (w tym 2500 szkolnych).

Flota: Dowództwo Generalne: adm. J. Ozawa – 19 niszczycieli, 38 innych + Flota Zapasowa (3294, w tym 2850 samobójczych łodzi motorowych).

Pozostałe rejony: Korea – 7 dywizji, Mandżuria – 17 dywizji + oddziały satelickie, Chiny – 31 dywizji, Formoza – 5 dywizji, Płd-Wsch Pacyfik – 3 dywizje, Filipiny – 24 dywizje, Indochiny – 3 dywizje, Syjam – 2 dywizje, Birma – 9 dywizji.

6.VIII.1945  8¹⁵ Hiroshima, „Enola Gay”, płk. P. W. Tibbets. Doliczono się 78 tys. zabitych, 52 tys. rannych

9.VIII.1945  11⁰² Nagasaki (cel nr. 1 – Kokura), „Bock’ s Car”, mjr. Ch. Sweeney.  23753 zabitych, 43 tys. rannych.

15.VIII.1945 ostatni nalot na Tokio. 14.VIII Hirohito wydaje rozkaz zaprzestania działań

Wojna radziecko – japońska (VIII.1945)

5.IV.1945 ZSRR wypowiada układ o nieagresji. 9.VIII.1945 wypowiada wojnę.

ZSRR: marszałek A. Wasilewski, 1 747 465 ludzi, 29 835 dział, 5 250 czołgów, 5 171 samolotów

Front Zabajkalski – w Mongolskiej Rep. Lud. (2300 km). 648 tys. żołnierzy, 5 668 dział, 2 359 czołgów, 1 324 samoloty

1 Front Dalekowschodni – Kraj Nadmorski (700 km). 589 tys. żołnierzy, 11 430 dział, 1 974 czołgi, 1137 samolotów

2 Front Dalekowschodni – nad gr. mandżurską (2130 km). 333 tys. żołnierzy, 5988 dział, 917 czołgów, 1 260 samolotów.

Amurska Flotylla Wojenna – 169 jednostek.

Japończycy: Armia Kwantuńska + wojska japońskie w Korei + sojusznicy: gen. O. Yamada: 881 tys. ludzi.

Trzon: Japończycy: 443 308 ludzi, 1 155 czołgów, 1 907 samolotów.

Sojusznicy:

Mandżukuo – 2 dywizje i 12 brygad piechoty

Mongolia Wewnętrzna – wojska księcia De Wanga – 5 dywizji i 2 brygady kawalerii

wojska prowincji Sejjüan – 6 dywizji piechoty.

1 Front – wschodnia gr. Mandżurii – armie 3 i 5 - 10 dywizji i 1 brygada piechoty

3 Front – rejon Czangczunu i Mukdenu – 9 dywizji piechoty, 3 brygady mieszane, 2 brygady pancerne.

Samodzielna 4 armia – 2 dywizje piechoty, brygada mieszana – trójkąt Chajłar–Harbin–Hejho (Sahalan)

Samodzielna 34 armia – płn. Korea (17 Front) – 7 dywizji piechoty i brygady mieszane

Wsparcie Mandżurii i Korei – 2 armie lotnicze (600 bombowców i 1000 myśliwców) oraz Sungaryjska Flotylla Wojenna (157 jednostek).

13.VIII radziecki desant w Czhongdzin (Sejsin).

Sachalin: 11-25.VIII. Japończycy 5400 ludzi. ZSRR: dywizja piechoty, brygada piechoty, pułk piechoty, brygada pancerna, pułk pancerny, brygada artylerii.

Kuryle: 18-20.VIII. Japończycy: 60 tys. ludzi. ZSRR (Szumszu): 8 824.

17.VIII.1945 przerwanie działań wojennych.

Straty: Japończycy: 83 737 zabitych, 594 tys. do niewoli. ZSRR: 8 219 zabitych.

2.IX.1945, niedziela, „Missouri”, Zatoka Tokijska, godz. 9⁰⁴, M. Shigemitsu i gen. Umezu podpisują akt kapitulacji.

Straty w wojnie na Pacyfiku:

Opracowanie: Bartolus 2000                                                                         Powrót do strony głównej